Η ασθένεια του σπανού

Την πρώτη νύχτα του γάμου του ο σπανός …

… έπεσεν εν δεινή ασθενεία και μεγίστη.

Το δε πρωί ήφεραν ιατρόν τινα μουσουλμάνον και τον γέροντα τον λεγόμενον Μητισοράμας1 και επίασαν τον σφυγμόν του από την άντζαν2 και έκριναν ότι χορδιτική φλεβοτομίαν θέλει με λεπτότατον ξιφάριν εκ του αφεδρώνος˙ και να θέσουν επάνωθεν κοιλίαν λεγομένην σύσκατην ως έμπλαστρον˙ έπειτα λάβωσιν ανήθιν, κλανήθιν και πορδήν λεγομένην ρούφα την, ευνούχου ορχίδια διά πύρας, γραίας βιλλήθρα3 διά ’πιθετά4 και ομού ενώσωσιν και θέσωσιν επάνω εν τω αφεδρώνι ως έμπλαστρον.

Οι δε συγγενείς και οι πενθεροί εποίησαν ως προσέταξαν αυτοίς οι ιατροί. Ο δε ασθενών ουκ ιάτο, αλλά κακώς έκειτο υπ’ αθυμίας και πόνου.

Ιδόντες δε οι συγγενείς το παράδοξον θέαμα και το σύμβαμα της επιβουλής ήρξαντο αναθεματίζειν τους ιατρούς, φοβηθέντες το άωρον του θανάτου αυτού, μήπως εξηπνεύση, ήφεραν τον πνευματικόν αυτού πατέρα χάριν ευλογίας. Ο δε χεσθείς και λαβών θυμιατόν ήρξατο εύχεσθαι και λέγειν: «Έτι δεόμεθα υπέρ θέσεως, χέσεως, σκατοψυχήσεως και κλαμπανίας5 μνήμης και χώσεως, νυν και αεί και εις το κεφάλι καής, συγκλεισθούν τα έντερά σου, αμήν».

Εν τούτω ήλθεν και ο πενθερός αυτού του ευχηθήναι αυτώ και φησίν: «Ο πηλός μου εις το πρόχεσόν σου. Γραίας πορδή εν τω στήθει σου, όνου πρωκτός πουγγί σου, η δε πορδή σου υπέρπυρον6 και θέσον μέσα εις έξοδον του οσπιτίου σου».

Ήλθεν δε και η πενθερά αυτού η Κατσικοπορδού από την Ασφάμιαν και είπε «Τριβοκούτσουλε7 των γερόντων, η ευχή των δύο αρχιερέων Άννα και Καϊάφα να σε σκέπη. Οι λύκοι να φάσι τα οστά σου και τα εντεροκάρδια σου. Οι Μώροι8 να σε πάρουν και ξυλιές να σε φορτώσουν, στ’ αμάξι να σε βάλουν και τα’ αμάξι άνω και κάτω, και η μύτη σου στον κώλον μας». Ήλθεν δε και η συμπενθέρα αυτού και λέγει του «Έτι ζης; Ώ του θαύματος! Όσα λάφια εδόξευσα τόσας ημέρας ζήσης, αυτού σκοντάψης, εδώ μη εντέσης, λέρα πολλή στα μάτα σου και ξηρά σκατά στ’ αντζά σου. Από το βουνόν του Αραράτ εγκρεμνισθής και το κουράδιόν σου αμπουκωθείς. Ουαί ουαί κοπή η μύτη σου. Χελώνην καβαλικεύσης και ποντικόν παραγυρίσης».

Έρχεται δε και η συντέκνισσά του και λέγει του «Εάν έχεις γειτόνισσα και κλάνει φανερά, ειπέ της να κλάνη κρυφά. Και λάβε ανηθέλαιον, κλανηθέλαιον, φυσαμέλαιον, σκατέλαιον, φατέλαιον και θέσον αυτά εις τους οφθαλμούς σου, ίνα τρέχη πίσσα από τον κώλον σου και κακή ροπή στην πορδή σου».

Ήλθεν ουν και της Ματσουκοπορδούς ο υιός από την Λείχεμας και του Σκατοδακτύλη ο υιός από τας Γλείφας και ο γέρων ο Κάππαρης ο Μπεσσαλιώτης και ευχόμενοι έλεγον «Άγκανος, εξάγκανος9 ο ποταμός ο πύρινος ο κατακεκαυμένος, ο οποίος κατεβαίνει εκ την αναχεσοφυσοπορδαλήθραν του αφεδρώνος μας και γεμίζει των Εβραίων τα κολοκύνθια, ψύξη, καύση, μαράνη τας εβδομήκοντα δύο ήμισυ φλέβας του γουργούρου10 σου και τον καρύτσαφλόν11 σου».

Ώρισαν ουν οι ιατροί απέρχεσθαι αυτόν εις τον λουτρόν καθόλου ημέρας πέντε και λούεσθαι. Έδωσεν ουν η ανάγκη έξω, και κατέβη η κόπρος εις το πρόσωπόν του και εξέβαινεν ο άνεμος από την σερραφήν του κώλου του. Και ήλθε λάσπη εις τα ρουθούνια του και εγέμισαν τα δύο μάγουλα καλαφατικά12 από τον κώλον του και κακή ροπή στην πορδήν του, και ανάσαινεν από το αφτίον. Έτυχε δε και εκ διαβολικής φαντασίας και έκλασε σαν να πης επτά, και εν μικρόν πορδόπουλον ησύχως φερόμενον σαν να πης βούκινον.

Εχρειάσθη γουν να κοπρίση και εκόπρισε κάδους ενενήντα εννέα και ήμισυ, και διέβη βρώσις εκ τα ρουθούνια του, και της νόσου και του φόβου ελυτρώθη. Ήφεράν του δε και ολίγον ζωμόν να πιή στην πορδήν του. Έκτοτε δε και εις το εξής ευφράνθη μέχρι τέλους ζωής αυτού….

Απόσπασμα από το έργο «Σπανός» (στίχοι 1272-1403), αγνώστου του 14ου-15ου αιώνα. Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ερμής.

Γλωσσάρι

  1. μη-τις-ορά-μας
  2. άντζα=γάμπα
  3. βιλλήθρα=γεννητικό όργανο
  4. (ε)πιθετά=επιθέματα, έμπλαστρα
  5. κλαμπανία=κωδωνοκρουσία
  6. υπέρπυρο=βυζαντινό νόμισμα
  7. Τριβοκουτσούλης>τρίβω+κουτσούλι (γεννητικό όργανο)
  8. Μώρος=μαύρος, Σαρακηνός
  9. άγκανος, εξάγκανος=πλαστή ευτράπελη φράση από τη μαγική τυπολογία, κάτι σαν «άμπρα-κατάμπρα»
  10. γούργουρος=λαιμός, φάρυγγας
  11. καρύτσαφλος=σταφυλη του λαιμού
  12. καλαφατικά=στεγανά
Advertisements

2 thoughts on “Η ασθένεια του σπανού

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s